Snacken in de avond: waarom je het doet en wat helpt
Door Jelle Veenstra6 min lezen
Kort antwoord
Snacken in de avond komt vaak door rust na een lange dag, gewoonte, de bank of te weinig eten overdag. Laat eten maakt je niet vanzelf dik: wat telt, is hoeveel je op een hele dag eet. Wel kan laat eten je hongeriger maken, zo bleek in een klein onderzoek. Eet overdag genoeg, plan bewust één avondsnack en spreek met jezelf af wanneer de keuken dichtgaat.
Het avondeten is op, de afwas staat in de machine en je ploft op de bank. Tv aan. En dan komt die ene vraag: wat lekkers erbij?
Ik ken dat moment goed. Af en toe kruip ik 's avonds op de bank: telefoon aan de kant, lampen uit, voetbal of een serie aan. En dan een zak M&M's erbij. Voor mij is dat een beloning voor het harde werken.
Bij Iris is het juist andersom. Zij heeft 's avonds bijna nooit de neiging om te snaaien. Bij haar zit dat veel meer overdag. De avond is dus niet voor iedereen het lastigste moment. Voor veel mensen wel.
Waarom snack je juist 's avonds?
Meestal komen er een paar dingen samen:
- Je hebt eindelijk rust. Als ik 's avonds op de bank neerplof, denk ik: eindelijk rust. Veel mensen denken op dat moment: dit is mijn momentje, nu ga ik eten.
- Het is een gewoonte. Ik ben zo gewend om 's avonds nog een bakje kwark met een stukje chocola te eten, dat ik het echt mis als ik het niet doe. Niet omdat ik honger heb, want ik heb dan prima gegeten. Ik heb gewoon zin.
- Je hebt overdag te weinig gegeten. Dan kom je thuis en kun je niet meer wachten. Voor je het weet, sta je bij de voorraadkast met een zak chips of een reep chocola.
- De bank en de tv. Eet je voor de tv, dan ben je met je hoofd bij het programma en niet bij je eten. Zo verdwijnt er ongemerkt meer dan je wilde. Kun je bij chips niet stoppen tot de zak leeg is, lees dan over bodemdrang.
Maakt laat eten dik?
Je hoort het vaak: na acht uur 's avonds niets meer eten, anders word je dik. Zo simpel is het niet. Of je aankomt of afvalt, hangt af van hoeveel je op een hele dag eet. In de podcast zeggen we het zo: het gaat niet om wanneer je eet, maar om hoeveel je eet.
Ik doe het zelf ook zo. Als ik bezig ben met afvallen, eet ik vaak pas rond twaalf uur. Dat is mijn persoonlijke aanpak, geen advies voor iedereen. Zo heb ik 's avonds om tien uur nog ruimte voor een bak kwark met blauwe bessen en wat chocola, lekker op de bank.
Onderzoek wijst dezelfde kant op. In een Chinees onderzoek aten 139 mensen met obesitas een jaar lang even weinig calorieën. De ene groep at alleen tussen acht uur 's ochtends en vier uur 's middags. Die groep viel gemiddeld 8,0 kilo af, de andere groep 6,3 kilo. Dat verschil was zo klein dat het ook toeval kan zijn.
In een Schots onderzoek kregen 30 mensen met overgewicht vier weken een groot ontbijt en vier weken een groot avondeten, met in totaal evenveel calorieën. Ze vielen in beide periodes evenveel af. Wel hadden ze met het grote ontbijt minder honger.
Helemaal zonder invloed is het tijdstip misschien niet. In een Amerikaans laboratoriumonderzoek met 16 volwassenen schoven alle maaltijden ruim vier uur op, terwijl ze precies hetzelfde aten. Ze kregen meer honger en verbruikten in hun wakkere uren minder energie. Dat ging om een paar dagen en een kleine groep. Het laat niet zien dat ze aankwamen.
Het tijdstip is dus niet de boosdoener. Wat je 's avonds eet, telt gewoon mee in je dag. Laat eten kan het wel lastiger maken als je er hongeriger van wordt.
Waarom werkt die regel van acht uur dan voor sommige mensen? Omdat het een duidelijke regel is. Wie tegen zichzelf zegt dat hij na acht uur niets meer eet, loopt tijdens een film minder snel naar de kast voor een zak chips. Meer daarover lees je in werkt intermittent fasting.
Eet overdag genoeg
Stel je een werkdag voor. 's Ochtends eet je een beetje kwark, want je hebt haast. 's Middags twee volkoren boterhammen met kipfilet, om vier uur een appel. Tussendoor maak je met collega's nog een wandeling. Dan kom je thuis en heb je ineens enorm veel trek.
Dat voorbeeld komt uit de podcast. De tip die erbij hoort: neem dan liever een banaan dan een zak chips. Of eet overdag gewoon wat meer.
Hetzelfde patroon zien we bij het weekend. Wie zichzelf door de week uithongert, gaat in het weekend vaak helemaal los. Met de avond werkt het net zo. Hoeveel jij per dag nodig hebt, reken je uit in hoeveel calorieën per dag om af te vallen. Heb je de hele dag door honger, lees dan altijd honger tijdens het afvallen.
Wat kun je 's avonds eten als je wilt afvallen?
Je hoeft je avondsnack niet te schrappen. Plan hem liever in, net als je avondeten. Dan hoort hij gewoon bij je dag.
- Een vaste, kleine avondsnack. Iris eet liever elke avond een klein bakje Maltesers dan in het weekend in één keer een grote zak. Mijn eigen vaste avondsnack is die bak kwark met een stukje chocola.
- Je toetje wat later. Wij stellen ons toetje vaak uit tot later op de avond. Eet je het direct na het eten, dan zit je al vol en wil je later vaak alsnog iets.
- Wat meer bij het avondeten. Voor sommige mensen is dat een handige persoonlijke strategie: liever wat meer bij het avondeten dan later nog een extra eetmoment. Het hoeft niet voor iedereen beter te werken. Iris neemt bijvoorbeeld liever wat extra krieltjes bij het avondeten dan dat ze later de drang voelt om naar de winkel te lopen voor ijs.
- Iets lichts. Bijvoorbeeld plakjes kipfilet met cream cheese light, een paar olijven of groenten met een dip. Of een waterijsje in plaats van roomijs.
Die plakjes kipfilet met cream cheese light zitten ook bij de favoriete snacks van Iris op Instagram.
Een kleine snack voor het slapen lijkt geen probleem. Een overzichtsartikel uit 2015 zet het onderzoek op een rij. Kleine snacks van zo'n 150 calorieën 's avonds lijken bij gezonde mensen niet schadelijk. De nadelige uitkomsten komen vooral uit onderzoek naar grote maaltijden, bij mensen die het grootste deel van hun eten 's nachts binnenkrijgen.
Doe de keuken dicht
Een vast eindmoment helpt. Iris is na het avondeten klaar, tenzij ze zich nog laat verleiden tot een snack. Zo'n afspraak met jezelf scheelt een hoop nadenken.
Een paar manieren om dat makkelijker te maken:
- Haal het niet in huis. Wat je niet in huis hebt, eet je niet snel. Wil je op vrijdagavond toch iets lekkers, dan moet je eerst op de fiets. Hoe wij dat met onze weekboodschappen doen, lees je in slim boodschappen doen.
- Ga na het eten even naar buiten. In de podcast komt een klein begin voorbij: loop na het avondeten honderd stappen, de dag erna 150. Wie loopt, zit niet bij de kast.
- Stel jezelf één vraag. Heb ik echt honger, of is dit gewoon het moment waarop ik altijd iets pak?
En als het een keer misgaat?
Eén avond met een zak chips is geen ramp. Het gaat om wat je meestal doet. Pak de volgende dag gewoon de draad weer op. Hoe je dat aanpakt, lees je in te veel gegeten, wat nu.
Wil je uitzoeken wanneer jouw lastige momenten zijn en wat daar bij jou werkt? Daar kijken we in de coaching samen naar.
Uit de podcast
Dit artikel is gebaseerd op deze afleveringen van Maak Afvallen Makkelijk.
Ook gebruikt
- 30Intermittent fasting: gewoon een hype of werkt het echt?29 min
- 43Waarom eten we eigenlijk? Leer het verschil tussen fysieke en emotionele honger36 min
- 120Nooit meer pieken en dalen: het belang van een stabiele bloedsuikerspiegel38 min
- 147Nooit meer spijt op zondagavond: zo voorkom je snaaien in het weekend36 min
- 82Waar je op kunt letten als je naar de pizzeria gaat (en geniet!)31 min
- 3Boodschappen doen: simpel calorieën besparen29 min
- 60Dit is (niet) wie ik ben: identiteitsverandering & afvallen35 min
- 94Simpele trucjes om 600+ calorieën per dag te besparen32 min
Bronnen
Klik op een titel om de bron zelf te lezen.
- 1.Liu e.a. (2022), Calorie Restriction with or without Time-Restricted Eating in Weight Loss. N Engl J Medpubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
- 2.Ruddick-Collins e.a. (2022), Timing of daily calorie loading affects appetite and hunger responses without changes in energy metabolism in healthy subjects with obesity. Cell Metabpubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
- 3.Vujović e.a. (2022), Late isocaloric eating increases hunger, decreases energy expenditure, and modifies metabolic pathways in adults with overweight and obesity. Cell Metabpubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
- 4.Kinsey en Ormsbee (2015), The health impact of nighttime eating: old and new perspectives. Nutrientspubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
Lees ook
- Mindset en volhoudenAltijd honger tijdens het afvallen? Dit kun je doenAltijd honger tijdens het afvallen? Vaak is het hoofdhonger, een te groot tekort of eten dat niet vult. Zo herken je het, en wanneer je naar de huisarts gaat.Lees het artikel 7 min
- CaloriebalansWerkt intermittent fasting om af te vallen?Werkt intermittent fasting om af te vallen? Ja, maar niet door magie. Wat 16:8 en 5:2 zijn, wat onderzoek zegt en voor wie het past.Lees het artikel 3 min
- Mindset en volhoudenWaarom eet je de hele zak chips leeg? Over bodemdrangEén chipje en de zak moet leeg? Dat heet bodemdrang. Waar het vandaan komt, waarom het geen zwakte is en welke trucs echt helpen om eerder te stoppen.Lees het artikel 6 min
