Hoeveel calorieën zit er in een oliebol (en een appelflap)?

Oudejaarsdag. Je gaat even langs bij je ouders, en op tafel staat een hele schaal oliebollen. Dan neem je er gewoon een. Het hoort er een beetje bij.

Maar hoeveel calorieën zit er nou in zo'n oliebol? En is die appelflap ernaast een slimmere keus? In aflevering 23 deden we er een calorie challenge over. De uitkomst verraste.

Hoeveel calorieën zit er in een oliebol?

Een gewone oliebol zonder krenten weegt volgens het Voedingscentrum 65 gram en heeft 159 calorieën. Per 100 gram is dat 245 calorieën, volgens NEVO, het Nederlandse voedingsstoffenbestand van het RIVM.

Die 65 gram is een gemiddelde. Een oliebol van de kraam kan flink groter zijn. Weeg je hem, reken dan met 245 calorieën per 100 gram.

Oliebol met of zonder krenten

Een oliebol met krenten en rozijnen is net iets zwaarder. Per 100 gram zit je op 259 calorieën, tegen 245 zonder. Voor een oliebol van 65 gram is dat ongeveer 168 calorieën, zo'n 9 meer.

In de podcast noemden we die met rozijntjes al een tikkeltje calorierijker. Dat klopt. Maar het verschil is klein. Kies dus gewoon de oliebol die je het lekkerst vindt.

En met poedersuiker?

Poedersuiker is gewoon suiker. Eén eetlepel van 6 gram is volgens het Voedingscentrum 24 calorieën. Een gewone oliebol met een eetlepel poedersuiker komt zo op 183 calorieën. Met krenten is dat ongeveer 192.

Strooi je er een flinke lading over, dan blijft het zelden bij één lepel. Twee eetlepels poedersuiker zijn samen 48 calorieën.

Oliebol of appelflap: welke heeft meer calorieën?

In de podcast was de gok eerst dat de oliebol de meeste calorieën heeft. Het antwoord: nee, de appelflap.

Een appelflap van 100 gram heeft volgens het Voedingscentrum 305 calorieën. Dat is bijna twee gewone oliebollen. Ook per 100 gram is het verschil groot: 305 tegen 245.

Dat komt door het bladerdeeg. Een appelflap heeft gemiddeld 14,5 gram vet per 100 gram, een oliebol 9,6 gram (NEVO). En een kleine appelflap kun je niet bestellen. Een appelflap is vaak ook groter dan een oliebol.

Zo ziet het er per stuk uit:

• Oliebol zonder krenten (65 gram): 159 calorieën
• Oliebol met krenten en rozijnen (65 gram): ongeveer 168 calorieën
• Oliebol met een eetlepel poedersuiker (65 gram plus 6 gram): 183 calorieën
• Appelflap (100 gram): 305 calorieën

In de podcast noemden we 350 calorieën per 100 gram appelflap en ongeveer 270 voor de oliebol. De cijfers van het Voedingscentrum en NEVO liggen lager. De conclusie blijft staan: de appelflap tikt harder aan.

Is een appelbeignet een betere keus?

In de podcast kwam de appelbeignet uit de bus als betere keus. Dat klopt maar half. Een appelbeignet heeft 265 calorieën per 100 gram (NEVO). Dat is minder dan een appelflap, maar iets meer dan een oliebol.

Hoeveel een beignet per stuk weegt, verschilt per kraam. Een betrouwbaar gemiddelde per stuk is er niet. Zoek je bij de kraam de lichtste keus, dan is een gewone oliebol zonder poedersuiker het laagst.

Wat betekent oudejaarsdag voor je week?

Stel: je eet op oudejaarsdag twee oliebollen met krenten, elk met een eetlepel poedersuiker, en een appelflap. Dat is samen ongeveer 689 calorieën.

Klinkt veel. Reken het eens om. Volgens een veelgebruikte vuistregel zit er zo'n 7.700 calorieën in een kilo lichaamsvet. Die 689 calorieën zijn op papier ongeveer 90 gram. Verdeel je ze over een week, dan is het nog geen 100 calorieën per dag.

Andersom gerekend: voor een kilo erbij moet je zo'n 48 gewone oliebollen eten, bovenop alles wat je verder eet. Het blijft een vuistregel. Wat je echt aankomt, hangt af van wat je die dag verder eet en hoeveel je verbruikt. Kijk daarom naar je week, niet naar één dag. Hoe dat werkt, lees je in wat is de caloriebalans.

Staat de weegschaal op 1 januari toch hoger? Dat is net als na de kerstdagen vooral vocht. Het Voedingscentrum legt uit dat je gewicht schommelt, vooral door je vochthuishouding. Wat er na de feestdagen op de weegschaal gebeurt, lees je in aankomen met kerst voorkomen.

Zo past oudejaarsdag zonder schuldgevoel

Het echte risico zit niet in die ene dag. In de podcast zeiden we het zo: je wordt niet zwaar tussen kerst en oud en nieuw, maar tussen oud en nieuw en kerst. Je hebt een heel jaar de tijd om gezond te leven.

Wat wel helpt:

• Kies bewust. Neem de oliebol of appelflap waar je echt zin in hebt, en geniet er dan ook van.
• Eentje of twee valt mee. Alleen heb je zo'n klein oliebolletje snel op. Pak er een, eet hem rustig op en loop niet steeds terug naar de schaal.
• Bewaar ze voor oudejaarsdag. De kraam staat vaak al weken eerder open. Elke dag een oliebol in december is iets anders dan één oudejaarsdag.
• Compenseer niet. Sla op nieuwjaarsdag geen ontbijt over en ga niet extra hardlopen om het weg te werken. Waarom dat averechts werkt, lees je in te veel gegeten.

En wacht daarna niet op een nieuwe maandag om weer gewoon te eten. Hoe je een voornemen maakt dat je in maart nog volhoudt, lees je in goede voornemens om af te vallen.