Naar de inhoud

Wat is het beste dieet om af te vallen?

Door Jelle Veenstra5 min lezen

Kort antwoord

Er is geen dieet dat duidelijk wint. In grote overzichtsstudies vallen mensen met de bekende diëten ongeveer evenveel af, en de verschillen zijn klein. Na een jaar is een deel van het effect weer weg. Wat wel het verschil maakt: of je het volhoudt. Het beste dieet om af te vallen is dus de manier van eten die je de rest van je leven kunt volhouden.

Een blauwe zonnebril op tijdens het eten. Zeven bananen per dag. Twee dagen alleen appels, dan twee dagen alleen kaas. Het klinkt als een grap, maar in de podcast bespraken we een hele rij diëten die mensen echt hebben gevolgd.

Daaronder ligt steeds dezelfde vraag. Welk dieet werkt nou het best?

Het eerlijke antwoord: er is geen winnaar

Onderzoekers hebben die vraag heel vaak gesteld. Het antwoord valt steeds ongeveer hetzelfde uit.

Een overzicht uit 2014 bundelde 48 studies met 7286 volwassenen met overgewicht. Na een half jaar vielen mensen met een koolhydraatarm dieet naar schatting 8,7 kilo meer af dan zonder dieet, en met een vetarm dieet 8,0 kilo meer. De verschillen tussen de bekende diëten onderling waren klein. De onderzoekers adviseerden daarom: kies het dieet dat iemand volhoudt.

Een nog groter overzicht uit 2020 keek naar 121 studies met bijna 22.000 deelnemers. Ook daar gaven koolhydraatarm en vetarm na een half jaar vrijwel hetzelfde resultaat: 4,6 en 4,4 kilo meer gewichtsverlies dan met gewoon eten. Na een jaar was dat effect bij alle diëten kleiner geworden.

Hoe kan dat? Alle diëten komen uiteindelijk neer op hetzelfde: een calorietekort. Het Voedingscentrum zegt het ook zo: met elk afslankdieet val je af als je minder energie binnenkrijgt dan je gebruikt. Hoe dat werkt, lees je in wat is de caloriebalans.

Wat maakt dan wél het verschil?

Volhouden. In een Amerikaans onderzoek kregen 160 mensen een van vier bekende diëten, van heel koolhydraatarm tot heel vetarm. Na een jaar waren ze gemiddeld 2,1 tot 3,3 kilo kwijt, en de verschillen tussen de diëten waren klein. Bij twee van de vier diëten haakte ongeveer de helft binnen een jaar af. Hoeveel iemand afviel, hing samen met hoe goed hij het dieet volhield, niet met welk dieet hij volgde.

Een ander onderzoek volgde 609 volwassenen een jaar lang op een gezond vetarm of een gezond koolhydraatarm dieet. Na een jaar waren ze gemiddeld 5,3 en 6,0 kilo kwijt, een verschil van 0,7 kilo dat volgens de onderzoekers niet betekenisvol was. Ook hun genen en hun insulinewaarden voorspelden niet welk dieet bij wie beter werkte.

Daarom stellen we in de podcast steeds dezelfde vraag: kan ik dit de rest van mijn leven doen?

De bekende diëten naast elkaar

  • Koolhydraatarm en keto. Je valt in het begin snel af, maar een deel daarvan is vocht. Op langere termijn doet het niet veel beter dan andere diëten. Alles over de voor- en nadelen lees je in koolhydraatarm dieet: werkt het?
  • Vetarm. Volgens dezelfde overzichten ongeveer even goed als koolhydraatarm.
  • Intermittent fasting. Een regel over wanneer je eet, niet over wat. In onderzoek vallen mensen er ongeveer evenveel mee af als met gewoon minder eten. Meer daarover in werkt intermittent fasting?
  • Mediterraan. Veel groente, peulvruchten, vis en olijfolie. In vijf studies van minstens een jaar, met 998 deelnemers, viel men er ongeveer evenveel mee af als met andere diëten, en iets meer dan met vetarm.
  • Maaltijdvervangers en shakes. In een overzicht van 23 studies met 7884 volwassenen vielen mensen die een deel van hun maaltijden vervingen door shakes of repen, na een jaar gemiddeld 1,4 kilo meer af dan met een ander dieet. Dat getal komt uit de studies die precies die vergelijking maakten. Een deel van de onderzoekers had onderzoeksgeld gekregen van een maker van dieetproducten. En je oefent er weinig mee hoe je zelf een gewone maaltijd samenstelt.
  • Crashdiëten. Heel snel afvallen op heel weinig eten. Het Voedingscentrum waarschuwt dat te strenge diëten je terug laten vallen in oude gewoonten, met het jojo-effect als gevolg. Ook de Britse NHS raadt af om met een dieet ineens veel af te vallen.

Over keto ben ik eerlijk. Het kan werken, maar ik ben er geen voorstander van. Het is me veel te ingewikkeld: je kunt bijvoorbeeld geen pizza eten. En ook bij keto blijft de stelregel de caloriebalans.

Waarom een crashdieet je later opbreekt

Een crashdieet ziet er op de weegschaal geweldig uit. Een paar weken later meestal niet meer.

Een crash dieet werkt niet. Als je een crash dieet wel doet, verlies je heel snel gewicht. Maar word je gillend gek in je hoofd.

Jelle, in aflevering 89

Met 'werkt niet' bedoel ik: niet op de lange termijn. Afvallen lukt met een crashdieet vaak wel, en snel ook. Maar je gaat steeds meer aan eten denken, het is zwaar vol te houden, en daarna op gewicht blijven kan lastig zijn. Wat er precies gebeurt als je te weinig eet, lees je in is 1200 calorieën per dag te weinig?

Wat Iris leerde van een streng dieetboek

Iris heeft zelf ooit een bekend dieetboek gevolgd, met vaste weekmenu's. Het werkte: ze viel snel af. Maar voor de lange termijn was het voor haar niet houdbaar.

Door de week lukte het prima, want dan nam ze haar eten mee naar haar werk. In het weekend, als ze ook nog in de horeca werkte, lukte het niet. Dan liet ze zich gaan, omdat ze de hele week al zo streng was geweest.

Eén ding heeft ze er wel aan overgehouden: haar rijst en pasta afwegen.

Zo gaat het vaak met een streng dieet. Je valt af, maar je leert er weinig van. En als het schema stopt, weet je niet meer wat je moet doen.

Welk dieet past bij jou? Een korte check

Twijfel je tussen twee manieren van eten? Loop deze vragen dan langs:

  • Kun je dit ook op een verjaardag, op vakantie en in het weekend?
  • Mis je iets wat je echt lekker vindt, zoals brood, pizza of pasta? Hoe meer je schrapt, hoe lastiger het wordt.
  • Heb je nog energie? Ben je de hele dag moe of denk je steeds aan eten, dan is je tekort waarschijnlijk te groot.
  • Weet je wat je doet als het dieet klaar is? Zo niet, dan is de kans groot dat je terugvalt.
  • Kun je dit de rest van je leven? Dat is de belangrijkste vraag van allemaal.

Heb je diabetes of een andere aandoening, gebruik je medicijnen of ben je zwanger? Overleg dan eerst met je huisarts of een diëtist voordat je je eten flink omgooit.

Geen dieet, wel een manier van eten

Het mooiste is als je zelf bepaalt wat je eet, omdat je snapt hoe afvallen werkt. Dan kun je vanavond pizza eten en er gewoon van genieten.

Je kan beter iets meer calorieën eten. Iets langzamer gewicht verliezen. Maar dan wel voor eens en altijd die kilo's goeiedag zeggen.

Jelle, in aflevering 89

Wil je uitzoeken welke manier van eten bij jouw leven past? Daar kijken we in de coaching samen naar.

Uit de podcast

Dit artikel is gebaseerd op deze afleveringen van Maak Afvallen Makkelijk.

Bronnen

Klik op een titel om de bron zelf te lezen.

  1. 1.Johnston e.a. (2014), Comparison of weight loss among named diet programs in overweight and obese adults: a meta-analysis. JAMApubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
  2. 2.Ge e.a. (2020), Comparison of dietary macronutrient patterns of 14 popular named dietary programmes for weight and cardiovascular risk factor reduction in adults. BMJpubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
  3. 3.Dansinger e.a. (2005), Comparison of the Atkins, Ornish, Weight Watchers, and Zone diets for weight loss and heart disease risk reduction. JAMApubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
  4. 4.Gardner e.a. (2018), Effect of Low-Fat vs Low-Carbohydrate Diet on 12-Month Weight Loss (DIETFITS). JAMApubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
  5. 5.Mancini e.a. (2016), Systematic Review of the Mediterranean Diet for Long-Term Weight Loss. Am J Medpubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
  6. 6.Astbury e.a. (2019), A systematic review and meta-analysis of the effectiveness of meal replacements for weight loss. Obes Revpubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
  7. 7.Garegnani e.a. (2026), Intermittent fasting for adults with overweight or obesity. Cochrane Database Syst Revpubmed.ncbi.nlm.nih.gov ↗
  8. 8.Voedingscentrum: Hoe werkt afvallen?voedingscentrum.nl ↗
  9. 9.NHS: Tips to help you lose weightnhs.uk ↗
Jelle Veenstra

Snappen wat er bij jou gebeurt? Dat zoeken we samen uit.

Hoe het werkt, lees je hier. Hoe het in jouw week zit, is een ander verhaal. In de persoonlijke coaching kijk ik 90 dagen met je mee, met elke week een check-in via WhatsApp. Zo leer je zelf zien wat er gebeurt en hoe je bijstuurt.

Laat je gegevens achter, dan stuur ik je persoonlijk een berichtje.

Plan je gratis kennismaking

Geen verplichtingen.