Nee zeggen tegen eten en drinken (zonder gedoe)

"Joh, het is vrijdag. Neem nou gewoon even een koekje." Op het werk, op een verjaardag, aan tafel bij je ouders. Je wilt afvallen, maar je wilt ook niet de spelbreker zijn.

Nee zeggen tegen eten is voor veel mensen moeilijker dan het eten laten staan. Dit is hoe je het doet.

Waarom is nee zeggen tegen eten zo moeilijk?

Omdat we sociaal wenselijk willen zijn. We zijn opgevoed met: wees lief en pas je aan. Veel mensen zeggen al jaren ja tegen dingen die ze eigenlijk niet willen.

Bij afvallen kost dat calorieën. Je eet uit beleefdheid. Je drinkt mee om gezellig te blijven. Je gaat mee uit eten omdat de ander dat wil. Niet omdat jij er zin in had.

Iris vindt nee zeggen ook lastig. Ik heb er weinig moeite mee. Daarom geef ik je hieronder mijn manier.

De sandwichmethode: ja, nee, ja

De sandwichmethode bestaat al lang. Je verpakt je nee tussen twee vriendelijke zinnen:

1. Ja: iets aardigs. "Wat lief dat je het aanbiedt."
2. Nee: de echte nee. "Ik sla hem deze keer even over."
3. Ja: weer iets aardigs. "Ze zijn echt heel lekker. Geniet er extra van."

Ik heb er zelf nog een stap aan toegevoegd: stel daarna een vraag. "Ga je nog wat leuks doen dit weekend?" Mensen praten heel graag over zichzelf. Voor je het weet, gaat het over hun weekend, en is het koekje allang vergeten.

Zinnen die je meteen kunt gebruiken

Een koekje of taart op het werk

"Wat lief dat je het aanbiedt. Ik sla hem deze keer even over. Maar ze zien er echt goed uit, geniet ervan. Ga jij nog wat leuks doen dit weekend?"

Nog een wijntje

"Ik vind het echt leuk dat je het gezellig vindt om samen een wijntje te drinken. Ik hou het vanavond alleen bij spa rood, want morgen moet ik vroeg op. Maar ik zing straks net zo hard mee."

Nog een bord pasta bij je moeder

"Jouw pasta is echt de lekkerste die er is. Ik zit alleen al heel erg vol. Volgende week kom ik weer, maak je hem dan weer? Hoe maak je hem eigenlijk?"

Een etentje waar je geen zin in hebt

"Superleuk dat je aan me denkt. Daar heb ik echt zin in, maar het komt me nu even niet uit. Zullen we iets plannen voor over een paar weken?"

Pas de zinnen aan op hoe jij praat. Het gaat om de volgorde, niet om de precieze woorden.

Zeg het met overtuiging

Hoe je nee zegt, maakt veel uit. Twijfel je ("ja, ik neem toch maar even niet... of nee, doe maar niet"), dan geef je de ander munitie. Die hoort dat je eigenlijk zin hebt, en gaat aandringen.

Zeg je vol overtuiging "nee, dankjewel, ik heb er niet zo'n zin in", dan wordt er veel minder doorgevraagd.

Je bent niemand uitleg verschuldigd. Maar vind je het lastig, geef dan een korte reden. Dan snappen mensen je beter. "Ik ben bezig met afvallen" is ook gewoon een reden.

Jij bent niet verantwoordelijk voor wat de ander vindt

Dit is voor mij de kern:

Vindt iemand jou saai omdat je geen tweede stuk taart neemt? Dan ligt dat bij die ander. Mijn nee is mijn nee, en daarmee kies ik voor mezelf. Afvallen is eigenlijk precies dat: steeds opnieuw voor jezelf kiezen.

In de podcast kwam er een mooie zin voorbij: nee tegen een ander is soms ja tegen jezelf.

Mensen wennen er sneller aan dan je denkt

Iris merkte het toen ze een tijd geen alcohol dronk. De eerste paar keer reageerde iedereen verbaasd. Daarna dachten mensen gewoon: o, ze drinkt even niet. Je bent net zo gezellig met of zonder wijntje.

Het begin is het lastigst. Daarna wordt het normaal, voor jou en voor de mensen om je heen.

Nee zeggen betekent niet: nooit ja

Op verjaardagen krijg ik vaak te horen: "Jij mag zeker geen taart, Mr. Food Coach." Maar natuurlijk mag dat. Vind ik de taart echt lekker en is het een genietmoment, dan neem ik gewoon een stuk.

Het gaat erom dat jij kiest. Niet dat je een stuk taart eet omdat je collega's het ook doen. Dat zijn de calorieën die je het makkelijkst kunt laten staan. Juist die keuze zelf maken heet autonomie. Wat dat is en waarom het helpt bij afvallen, lees je in zelfdeterminatietheorie.

Staat er iets voor je neus waar je eigenlijk geen zin in hebt, zoals een bak chips die iemand opentrekt? Pak het dan niet, alleen omdat het er staat. Vind je het het niet waard, dan laat je het gewoon liggen. Waarom het zo lastig is om bij zo'n schaal of zak te stoppen, lees je in bodemdrang.

Wil je leren om makkelijker voor jezelf te kiezen? Daar werken we aan in de coaching.