Wat betekent 48+ kaas? 20+, 30+ en 48+ uitgelegd

In een van de eerste afleveringen van de podcast vroeg ik Iris wat 20+ en 48+ bij kaas eigenlijk betekenen. Iris is gek op kaas. Toch dacht ze dat het iets met het rijpen te maken had. En in welke kaas zitten meer calorieën? Ze gokte de 20+. Het is andersom.

Ze is niet de enige. Bijna iedereen kent het plusje, bijna niemand weet wat het precies zegt. En juist dat maakt bij afvallen verschil.

Wat betekent het plusje?

Het plusje gaat over vet. Hoe hoger het getal, hoe meer vet. Maar het getal is niet het vetpercentage van de hele kaas.

Veel mensen denken dat 30+ kaas voor 30 procent uit vet bestaat. Dat is niet zo. Het percentage gaat over de droge stof: de kaas zonder water. Kaas bestaat namelijk voor een flink deel uit water.

Zo reken je het uit

In de podcast rekende ik het simpel voor. Stel dat 100 gram kaas voor 40 gram uit water bestaat. Dan blijft er 60 gram droge stof over. Bij 48+ is 48 procent daarvan vet: 28,8 gram.

Iris rekende daarna de 20+ zelf uit. Van die 60 gram droge stof is 20 procent vet: 12 gram.

Ik zei er meteen bij dat het niet precies 40 en 60 hoeft te zijn. Het is een rekenvoorbeeld. Volgens NEVO, de Nederlandse tabel met voedingswaarden, zit er in gemiddelde 48+ kaas 39,1 gram water en 30,6 gram vet per 100 gram. Het voorbeeld zit er dus dichtbij.

20+, 30+, 40+ en 48+ naast elkaar

Dit zijn de gemiddelden van NEVO per 100 gram. Erachter staat wat een plak van 20 gram oplevert. Het Voedingscentrum rekent met 20 gram kaas op een boterham.

• 20+ kaas: 12 gram vet en 246 calorieën per 100 gram. Een plak: ongeveer 49 calorieën.
• 30+ kaas, jong: 17,7 gram vet en 280 calorieën per 100 gram. Een plak: ongeveer 56 calorieën.
• 40+ kaas (Edammer): 24,3 gram vet en 324 calorieën per 100 gram. Een plak: ongeveer 65 calorieën.
• 48+ kaas, gemiddeld: 30,6 gram vet en 370 calorieën per 100 gram. Een plak: ongeveer 74 calorieën.
• 48+ kaas, oud: 33,7 gram vet en 414 calorieën per 100 gram. Een plak: ongeveer 83 calorieën.

Tussen 20+ en gemiddelde 48+ zit dus 124 calorieën per 100 gram. In onze eerste kaaschallenge was het nog groter: de jong belegen 20+ had 248 calorieën per 100 gram, de pittige 45+ had er 420.

Snijd je dikkere plakken, dan gaat het harder. Weeg een plak dus een keer, dan weet je wat jouw kaasschaaf pakt.

Zie je ergens staan dat 30+ kaas vetarm is? Dat klopt niet. Met bijna 18 gram vet per 100 gram is het minder vet dan 48+, maar nog steeds geen magere kaas.

Waarom oude kaas meer vet heeft, met hetzelfde plusje

Hoe ouder de kaas, hoe meer water er verdwenen is. Er zit dan meer droge stof in elke 100 gram, en dus meer vet. Volgens het Voedingscentrum kunnen twee kazen met hetzelfde plusje daardoor toch een andere hoeveelheid vet bevatten.

• Jonge 48+ kaas: 41,5 gram water, 29,6 gram vet en 364 calorieën per 100 gram.
• Oude 48+ kaas: 31,8 gram water, 33,7 gram vet en 414 calorieën per 100 gram.
• Parmezaanse kaas: maar 26 gram water en 404 calorieën per 100 gram. Weinig kaas voor veel calorieën.

Brie 60+ tegen Goudse 48+

Het werkt ook andersom. Zachte kaas bevat veel water, dus een hoog plusje zegt dan minder.

In de calorie challenge van aflevering 152 ging het om roombrie 60+ tegen camembert 40+. De roombrie had 347 calorieën per 100 gram, de camembert 266. Het hogere plusje won dus, zoals je zou verwachten.

Maar leg de brie eens naast een gewone Goudse. Volgens NEVO heeft brie 60+ gemiddeld 369 calorieën per 100 gram, en Goudse 48+ 370. Zo goed als gelijk, terwijl het plusje van de brie veel hoger is. Brie bestaat namelijk voor 46,1 gram uit water.

Ook feta is zo'n zachte kaas met veel water. Volgens NEVO zit feta op 274 calorieën per 100 gram.

Welke kaas kies je als je wilt afvallen?

Je kunt gewoon kaas eten tijdens het afvallen. Dat zei ik ook in de kaasaflevering. Het gaat om welke kaas je wanneer kiest.

Voor elke dag: 20+ of 30+. Die staan ook in de Schijf van Vijf, als er minder dan 2 gram zout per 100 gram in zit. Volgens het Voedingscentrum bevat kaas veel verzadigd vet, zeker de vette 48+ kazen. Per plak scheelt 20+ ten opzichte van 48+ zo'n 25 calorieën. Eet je elke dag twee plakken, dan is dat in een week ongeveer 350 calorieën.

Extra: meer eiwit. 20+ kaas heeft volgens NEVO 34,5 gram eiwit per 100 gram, tegen 22,9 gram in 48+. Kaas als eiwitbron? Meer daarover lees je in eten met veel eiwitten.

Over je pasta: 20+ of 30+. Dat zei ik in de podcast al. Je proeft vooral de pasta en de saus, dus het verschil valt weg. Zit je krap, dan kun je de kaas over je spaghetti ook gewoon weglaten.

Op een feestje of bij een kaasplankje: de lekkerste. Iris gaat dan niet opletten, en dat hoeft ook niet. Kies dan gewoon de allerlekkerste kaas die je kunt vinden.

Eerlijk is eerlijk: 48+ heeft meer vet en daardoor meer smaak. Een tosti met 20+ is prima, maar ik vind een tosti met 48+ gewoon lekkerder. Daarom werkt het zo goed om het te verdelen: de magere kaas voor elke dag, de lekkere voor de momenten die het waard zijn.

Kijk bij het boodschappen doen even op het etiket

Het plusje vertelt je veel, maar niet alles. Jong of oud, hard of zacht: het maakt allemaal uit. Op het etiket staat precies hoeveel calorieën er per 100 gram in zit.

Hoe wij onze weekboodschappen doen, lees je in slim boodschappen doen. En waar je je nog meer op verkijkt, staat in verborgen calorieën. Wil je dat iemand met je meekijkt naar wat jij eet? Kijk dan eens naar de coaching.